środa, 8 stycznia 2014

Jak pokonać złe nawyki żywieniowe?

Często nie zdajemy sobie nawet sprawy z ich obecności. Od dzieciństwa wpajano nam, że należy zjadać całe porcje posiłków i że zawsze musimy mieć przy sobie coś do jedzenia. A najtrudniej jest pozbyć się właśnie tych nawyków, które były kształtowane od najmłodszych lat...

1. Rozpraszanie uwagi







Podczas jedzenia często zdarza się, że poświęcamy czas na rzeczy, na które nie mamy czasu. Zamiast skupiać się na posiłku oglądamy telewizję, siedzimy przy komputerze lub czytamy książkę... I w tym tkwi błąd! Podczas wykonywania innych czynności nie zwracamy uwagi na ilości jedzenia, które zjadamy i często z tego powodu pochłaniamy jego większe ilości.

Recepta: Skupiaj się WYŁĄCZNIE na jedzeniu. Niech będzie to czas, w którym będziesz miała chwilkę na zastanowienie się nad bieżącymi sprawami. I kontroluj ilość jedzenia.

2. Szybkie jedzenie




Wielokrotnie rodzice upominali nas, aby jeść szybko, bo wszystko wystygnie. I tu pojawia się kolejne złe przyzwyczajenie - jedząc szybko, zjadamy więcej niż faktycznie potrzebujemy... Pamiętajmy zatem, że im wolniej jemy, tym mniejszymi porcjami się najadamy.

Recepta: Każdy kęs przeżuwaj powoli, przynajmniej 10 razy. Między kolejnymi "widelcowymi" porcjami rób też krótkie przerwy. 

3. Zjadanie wszystkiego, co jest na talerzu




Choć czujemy się syci, jemy dalej, bo... tak uczono nas w dzieciństwie. Widząc niedojedzoną porcję często mamy wyrzuty sumienia, bowiem zamiast zastanowić się nad tym czy jesteśmy najedzeni, wyznacznikiem tego jest pusty talerz. A talerz z niedojedzonym posiłkiem to lekko mówiąc niezadowalający widok.

Recepta: Nakładaj na talerz niewielkie porcje jedzenia. W restauracji staraj się zamawiać posiłki z kimś, z kim możesz się podzielić. Dzięki temu nie tylko zaoszczędzicie pieniądze i szczupłą sylwetkę, ale również pozbędziecie się wyrzutów sumienia dotyczących marnotrawienia jedzenia.

4. Picie podczas posiłku




Staraj się pić dopiero po nim. Dlaczego? Bo płyny rozcieńczają soki żołądkowe, które o zbyt małym stężeniu zaburzają proces trawienia. Ale to nie jedyny powód. Dodatkowo picie zmiękcza pokarm, przez co jesteśmy w stanie przełknąć większe jego porcje, a tym samym znowu zjadamy więcej.

Recepta: Pij albo 2 godziny po posiłku albo 20 minut przed nim. Wtedy wypełnisz żołądek i choć troszeczkę oszukasz głód.

5. Używanie wielkich talerzy




Pamiętaj, że im większy talerz, tym więcej na niego nakładasz. Ciężko nam sobie wyobrazić, aby siadając do obiadu porcja posiłku zajmowała tylko środek tego naczynia. Niezależnie od tego, jak jesteśmy głodni, nasz umysł żąda, aby porcja posiłku zajmowała cały talerz.

Recepta: Do obiadu używaj talerzy śniadaniowych. Zjesz mniej, ale ze świadomością, że posiłek był absolutnie sycący (bo zajmował cały talerz).


Czym jest INDEKS GLIKEMICZNY?

Indeks glikemiczny to wskaźnik, który określa wzrost poziomu cukru we krwi, po dwóch godzinach od zjedzenia danego produktu. Im niższy indeks glikemiczny potrawy tym lepiej.

Uproszczona tabela indeksów glikemicznych opracowanych przez Michaela Montignaca:

Indeks glikemiczny - Niski (poniżej 40)
Przyprawy suszone - 5
Cebula - 15
Cukinia - 15
Cykoria - 15
Czarna porzeczka - 15
Fasolka szparagowa - 15
Grzyby - 15
Kiełki (fasoli mung, soi) - 15
Kiszona kapusta - 15
Ogórek - 15
Oliwki - 15
Orzechy i migdały - 15
Papryka (czerwona, zielona, żółta) - 15
Por - 15
Seler naciowy - 15
Soja, tofu - 15
Szparagi - 15
Warzywa zielono listne - 15
Bakłażan - 20
Czereśnie - 20
Sok cytrynowy (niesłodzony) - 20
Czekolada gorzka (.70% kakao) - 25
Czerwona porzeczka - 25
Owoce jagodowe - 25
Pestki z dyni - 25
Wiśnie - 25
Zielona soczewica - 25
Ciecierzyca gotowana - 30
Czerwona soczewica - 30
Czosnek - 30
Dżem niskosłodzony - 30
Gruszka - 30
Makaron chiński - 30
Mleko sojowe - 30
Morele świeże - 30
Owoce cytrusowe - 30
Pomidory - 30
Twaróg odtłuszczony - 30
Amarantus - 35
Fasola - 35
Brzoskwinie, nektarynki - 35
Dziki ryż - 35
Groszek zielony - 35
Jabłka świeże, duszone, suszone - 35
Jogurt odtłuszczony - 35
Musztarda - 35
Nasiona (siemie lniane, słoneczniki) - 35
Pomidory suszone - 35
Seler surowy (korzeń) - 35
Śliwki - 35
Pieczywo chrupkie - 35

Indeks glikemiczny -  Średni 

Chleb i makaron razowy - 40
Fasola z puszki - 40
Figi suszone - 40
Kasza gryczana - 40
Makaron al dente - 40
Morele, śliwki suszone - 40
Otręby, płatki owsiane surowe - 40
Sok z marchwi - 40
Ananas (świeży) - 45
Kaszka pęczak - 45
Kokos - 45
Płatki śniadaniowe pełnoziarniste - 45
Ryż brązowy - 45
Soki cytrusowe bez cukru - 45
Winogrona - 45
Zielony groszek z puszki - 45
Żurawina - 45
Chleb orkiszowy - 50
Kiwi - 50
Kuskus - 50
Ryż basmanti - 50
Sok jabłkowy bez cukru - 50
Sok żurawinowy bez cukru - 50
Surimi (paluszki krabowe) - 50
Brzoskwinie z puszki - 55
Ketchup - 55
Musztarda - 55
Nutella - 55
Sok winogronowy bez cukru - 55
Spaghetti (ugotowane na miękko) - 55
Sushi - 55

Indeks glikemiczny - Wysoki (powyżej 60)

Banany dojrzałe - 60
Kakao słodzone - 60
Kasza manna - 60
Lody słodzone cukrem - 60
Majonez - 60
Melon - 60
Miód - 60
Mleko tłuste - 60
Morele z puszki - 60
Owsianka gotowana - 60
Pizza - 60
Ryż jaśminowy, długoziarnisty - 60
Ananas z puszki - 65
Buraki gotowane - 65
Chleb pełnoziarnisty - 65
Dżem z cukrem - 65
Kukurydza - 65
Batoniki czekoladowe - 65
Muesli z cukrem lub miodem - 65
Rodzynki - 65
Ziemniaki mundurkach - 65
Amarantus dmuchany - 70
Bagietka - 70
Biszkopt - 70
Bułki pszenne - 70
Chipsy - 70
Chleb ryżowy - 70
Cukier - 70
Daktyle suszone - 70
Kasza jęczmienna - 70
Kleik ryżowy - 70
Maca (z białej mąki) - 70
Makaron z białej mąki - 70
Mąka kukurydziana - 70
Napoje gazowane - 70
Rogalik - 70
Ryż krótkoziarnisty - 70
Sucharki - 70
Ziemniaki gotowane - 70
Arbuz, dynia, kabaczek - 75
Bób gotowany - 80
Marchew gotowana - 80
Mąka pszenna - 85
Płatki kukurydziane - 85
Prażona kukurydza - 85
Chleb z białej mąki - 90
Mąka ziemniaczana - 90
Ziemniaki pieczone - 95
Ziemniaki smażone - 95
Skrobia modyfikowana - 100
Piwo - 110

Jeśli jesteś diabetykiem, lub stosujesz dietę Montignac'a w twojej diecie powinny przeważać dania z indeksem glikemicznym poniżej 50. 

Dlaczego warto zdrowo się odżywiać?

Jedzenie jest częścią naszego życia, w związku z tym powinno dostarczać nie tylko podstawowych składników odżywczych, ale i przyjemności. Wybór właściwych produktów w naszej codziennej diecie ma ogromne znaczenie dla zapewnienia zdrowia, energii życiowej i dobrego funkcjonowania. Odpowiednie jedzenie pozwala zachować piękne włosy, paznokcie i jędrne ciało. Prawidłowo dobrana dieta powinna zapewniać odpowiednią ilość energii (kalorii) i składników odżywczych. Nie ma produktu spożywczego, który zawierałby wszystkie niezbędne składniki pokarmowe w dużych ilościach. Podstawową zasadą zdrowego żywienia jest duże urozmaicenie spożywanych pokarmów. Nie tylko dzienna, lecz także jednorazowa racja pokarmowa powinna być urozmaicona. Prawidłowa dieta powinna dostarczać w odpowiednich ilościach makroelementów - białek, węglowodanów i tłuszczów oraz mikroelementów tj. witamin i minerałów. Z drugiej strony nieracjonalne żywienie jest, zdaniem ekspertów, odpowiedzialne za epidemię chorób cywilizacyjnych. W 1999 roku grupa ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia wyszczególniła choroby przewlekłe powstające na tle wadliwego żywienia: Choroby sercowo-naczyniowe, Otyłość Nowotwory Cukrzyca insulinoniezależna Nienowotworowe choroby jelita grubego Kamica żółciowa Próchnica zębów Osteoporoza Alkoholowe uszkodzenie wątroby i mózgu.
Na czym polega wadliwe żywienie? 
Choroby sercowo-naczyniowe - powstają w wyniku otyłości, nadmiernego spożycia: nasyconych kwasów tłuszczowych, cholesterolu, soli kuchennej i alkoholu. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym jest niskie spożycie błonnika. Rak okrężnicy, prostaty, sutka i odbytnicy - związane są z nadmiernym spożyciem tłuszczów. Rak sutka i trzonu macicy - częściej występują u osób otyłych. Rak przełyku, jamy ustnej i żołądka - istnieje dodatni związek pomiędzy nadmiernym spożyciem alkoholu i spożyciem żywności solonej, wędzonej a zwiększoną częstością występowania tych chorób. Otyłość - szczególnie otyłość brzuszna sprzyja rozwojowi cywilizacyjnych chorób metabolicznych takich jak: choroba niedokrwienna serca, cukrzyca i nadciśnienie tętnicze. W raporcie Światowej Organizacji Zdrowia z 1997 roku podkreśla się, że szczególną rolę w powstawaniu otyłości odgrywa nadmierne spożycie tłuszczu. Kamica żółciowa - jest to przede wszystkim choroba ludzi otyłych, u których nadmierne stężenie cholesterolu w żółci sprzyja powstawaniu kamieni. Jednocześnie wśród przyczyn kamicy wymienia się niskie spożycie błonnika. Próchnica - jest w sposób bezpośredni spowodowana nadmiernym spożyciem cukru. Osteoporoza - odpowiednie spożycie wapnia w wieku młodzieńczym może mieć znacznie profilaktyczne dla rozwoju schorzenia w późniejszych latach życia. 
Jak racjonalnie komponować codzienną dietę? Czy dieta oznacza wyrzeczenia? 
Słowo dieta jest często kojarzone ze szczególnym sposobem żywienia w trakcie odchudzania lub choroby. Zapomniano, że dieta to nic więcej jak tylko określony sposób komponowania jadłospisu, przede wszystkim dla ludzi zdrowych. Jednocześnie w ostatnich latach poglądy na zasady żywienia w wielu schorzeniach uległy znacznym przeobrażeniom, w wyniku których doszło do dużego ujednolicenia diet. Dieta w cukrzycy odpowiada w zasadzie sposobowi żywienia ludzi zdrowych. Podobnie dieta odchudzająca, poza ograniczeniem kalorii, niczym nie różni się od tak zwanej zdrowej diety. 
Jakie więc są podstawowe zasady zdrowego żywienia ? 
Jedzenie powinno być jak najbardziej urozmaicone. Codziennie powinno się spożywać produkty zbożowe, mleczne, wysokobiałkowe (ryby, mięso), warzywa i owoce. Jedzenie powinno sprawiać przyjemność. Należy spożywać posiłki w ilości zapewniającej utrzymanie prawidłowej masy ciała. Należy spożywać dużo warzyw i owoców - cztery, pięć razy dziennie. Dostarczamy w ten sposób odpowiedniej ilości witamin, minerałów i błonnika. Należy ograniczyć spożycie pokarmów obfitujących w tłuszcze (szczególnie tłuszcze zwierzęce). Podstawę diety powinny stanowić węglowodany złożone, bogate w skrobię i błonnik. Należy unikać spożycia słodyczy oraz ograniczyć spożycie soli. Alkohol można spożywać od czasu do czasu w rozsądnych ilościach. W komponowaniu codziennych, urozmaiconych posiłków pomaga korzystanie z piramidy zdrowego żywienia, opracowanej przez Instytut Żywności i Żywienia.